Margaryny
Produkty do smarowania pieczywa klasyfikowane są ze względu na rodzaj oraz ilość zawartego w nich tłuszczu: tłuszcze mleczne (masła), tłuszcze (margaryny) , tłuszcze złożone z produktów roślinnych i zwierzęcych (miksy). Masło zgodnie z prawem nie powinno zawierać dodatków do żywności.
Margaryna jest tłuszczem do smarowania złożona ze składników roślinnych i dodatków do żywności, wzbogacana witaminami A i D, które jak wiemy, lepiej wchłaniają się w towarzystwie tłuszczów.
Tłuszcze do smarowania pieczywa, za wyjątkiem masła powinny być wzbogacone w witaminy: A i D3, dopuszczalne jest dodawanie także innych witamin (witaminy C i folianów).
Każdy konsument chciałby, żeby tłuszcz do smarowania miał konsystencję masła, taki aromat oraz kolor. Dlatego dodawane są różne dodatki do żywności:
– barwniki
– środki konserwujące
– przeciwutleniacze
– emulgatory
– środki zagęszczające
– regulatory kwasowości
O twardości i smarowności tłuszczów stołowych decyduje ich skład, w tym szczególnie rodzaj tłuszczu użytego do produkcji, ale również udział fazy wodnej w stosunku do fazy tłuszczowej.
Dodatek oleju roślinnego do tłuszczu mlecznego znacznie poprawia smarowność oraz zmniejsza twardość produktu, co związane jest zwiększeniem udziału frakcji tłuszczowej o niskiej temperaturze topnienia 1 .
Wyróżniamy margaryny twarde (60-80% tłuszczu) i miękkie (20-60% tłuszczu).
Porównanie margaryn
Porównanie margaryn według rosnącej ilości tłuszczu.
Dobry skład otrzymały margaryny bez oleju palmowego, konserwantów.
1. Flora ProActiv Tłuszcz roślinny do smarowania 400 g
Składniki
woda, oleje roślinne [słonecznikowy (19%), palmowy , lniany (5%)], estry steroli roślinnych (12,5%)*****, skrobia modyfikowana, preparat serwatkowy (mleko), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, lecytyny), sól (0,2%), substancja konserwująca (sorbinian potasu ), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), aromat, barwnik (karoteny), witaminy A i D, *****Odpowiada 7,5% steroli roślinnych.
Zawartość tłuszczów: 35 g/100 g
zły skład
2. Smakowita Margaryna maślany smak 450 g
Składniki
woda, oleje i tłuszcze roślinne (rzepakowy z pierwszego tłoczenia – 25%, palmowy, kokosowy), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, polirycynooleinian poliglicerolu ), masło z mleka (0,5%), sól (0,5%), aromat, regulator kwasowości (kwas cytrynowy), witaminy (A, D, E), barwnik (karoteny),
Zawartość tłuszczu: 39%
zły skład
3. Delma Extra Margaryna o smaku masła 450 g
Składniki
woda, oleje roślinne (rzepakowy, palmowy , słonecznikowy, w zmiennych proporcjach), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, lecytyny), sól (0,3%), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), aromaty, witaminy A, D i E, barwniki (karoteny),
Zawartość tłuszczu 39%
zły skład
4. Margaryna Vita
Składniki
woda, oleje roślinne (rzepakowy, z nasion palmy oleinowej) w zmiennych proporcjach, 12,4 % sterole roślinne, emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych), emulgator: alginian potasu, mleko w proszku odtłuszczone, sorbinian potasu , kwas cytrynowy, aromat, karoteny, witamina A i D
Zawartość tłuszczu: 40 g/100 g
zły skład
5. Benecol Classic Tłuszcz do smarowania z dodatkiem stanoli roślinnych 400 g
Składniki
olej rzepakowy, woda, estry stanoli roślinnych (stanoli roślinne 6,6 g/100 g), tłuszcz roślinny (palmowy) , emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, lecytyna słonecznikowa), sól (0,5%), aromaty naturalne, regulator kwasowości (kwas cytrynowy), barwnik (karoteny), witamina A, witamina D2, Zawartość tłuszczu 59%
Zawartość tłuszczów: 59 g/100 g
średni skład
6. z Kruszwicy Mleczna Margaryna 250 g
Składniki
oleje i tłuszcze roślinne (palmowy, rzepakowy i słonecznikowy w zmiennych proporcjach, kokosowy), woda, mleko odtłuszczone (10%), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem cytrynowym, lecytyny), sól (0,3%), substancja konserwująca (sorbinian potasu ), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), aromat, barwnik (annato), witaminy (A, D)
Zawartość tłuszczu 60%
zły skład
7. Rama Classic Margaryna 450 g
Składniki
oleje roślinne (rzepakowy (45%), palmowy ), woda, maślanka w proszku, sól (0,3%), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, lecytyny), substancja konserwująca (sorbinian potasu) , kwas (kwas cytrynowy), naturalny aromat, witaminy A, D i E, barwnik (karoteny),
Zawartość tłuszczu 60%
zły skład
8. Optima Cardio Margaryna roślinna z dodatkiem steroli roślinnych 400 g
Składniki
oleje i tłuszcze roślinne (rzepakowy, palmowy, kokosowy), woda, roślinne estry sterolu (sterole roślinne 5,4%), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, lecytyny), sól (0,5%), aromat, regulator kwasowości (kwas cytrynowy), witaminy (A, D), barwnik (karoteny)
Zawartość tłuszczu: 60%
średni skład
9. Biedronka margaryna SOLLA
Składniki
oleje roślinne (rzepakowy, słonecznikowy w zmiennych proporcjach), woda, olej palmowy , emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, moni- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem cytrynowym, lecytyny słonecznikowe), sól (0,7%), aromaty, annato, regulator kwasowości: kwas cytrynowy, witaminy A i D
Zawartość tłuszczu: 62 g/100 g
średni skład
10. Naturli – Margaryna BIO roślinny tłuszcz do smarowania 75%
Składniki
Olej rzepakowy*(39%), woda, olej kokosowy*(22%), olej shea*(13%), masa migdałowa*(2%), sól, emulgator (lecytyna słonecznikowa), sok z marchwi*, sok z cytryny*, aromat naturalny. *certyfikowane organiczne surowce.
Zawartość tłuszczu: 74 g/100 g
dobry skład
Gdzie kupić? Internet
11. Bielmar Palma Margaryna 250 g
Składniki
oleje roślinne – słonecznikowy i rzepakowy w zmiennych proporcjach, palmowy 15,9%, tłuszcz roślinny rzepakowy częściowo uwodorniony, woda, mleko ukwaszone, sól (0,3%), cukier, emulgatory (mono- i digliceyrydy kwasów tłuszczowych, mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem cytrynowym, lecytyna słonecznikowa), aromat, barwnik (annato), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), witaminy A i D3,
Zawartość tłuszczu: 80%
zły skład
12. Bielmar Bielska Margaryna 250 g
Składniki
oleje roślinne (rzepakowy i słonecznikowy w zmiennych proporcjach), tłuszcze roślinne (rzepakowy częściowo uwodorniony, palmowy w tym całkowicie uwodorniony), woda, mleko ukwaszone płynne (2%), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem cytrynowym, lecytyny słonecznikowe), sól (0,24%), aromaty, regulator kwasowości (kwas cytrynowy), barwnik (annato), witaminy (A i D)
Zawartość tłuszczu: 80 g/100 g
zły skład
13. MR Słynne Roślinne Margaryna 500 g
Składniki
oleje roślinne (rzepakowy, słonecznikowy – 24%), tłuszcze roślinne ( palmowy, kokosowy), woda, serwatka w proszku (z mleka), emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, lecytyna słonecznikowa, mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem cytrynowym), sól (0,15%), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), aromat, witaminy (A, D), barwnik (karoteny)
Zawartość tłuszczu 80%
średni skład
14. Naturima Margaryna 400 g
Składniki
oleje i tłuszcze roślinne (rzepakowy – 45%, palmowy , kokosowy), woda, mleko odtłuszczone w proszku (1%), emulgator (lecytyna rzepakowa), sól (0,15%), aromat, regulator kwasowości (kwas cytrynowy), witaminy (A, D), barwnik (karoteny)
Zawartość tłuszczów : 82 g/100 g
średni skład
15. RAMA Olivio Margaryna z dodatkiem oliwy z oliwek
Składniki
woda, oleje roślinne (słonecznikowy, palmowy, rzepakowy (7%), lniany), oliwa z oliwek, skrobia modyfikowana, maślanka w proszku, emulgatory (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych, polirycynooleinian poliglicerolu, lecytyny), sól (0,3%), substancja konserwująca (sorbinian potasu), kwas (kwas cytrynowy), naturalny aromat, witaminy A i D, bbarwnik (karoteny)
zły skład
16. Lurpak Premium Miks Klasyczny 200 g
Składniki
masło 64% (z mleka), olej rzepakowy 26%, woda, kultury bakterii kwasu mlekowego,
Zawiera 78% tłuszczu (67% tłuszcz mleczny i 33% tłuszcz roślinny).
dobry skład
Optima Neuro Margaryna półtłusta 400 g
Składniki
Tłuszcze uwodornione (utwardzone)
W latach 90 i 00 margaryny składały się głównie z uwodornionych kwasów tłuszczowych. W latach 1990-2010 na całym świecie szacowana proporcjonalna śmiertelność z powodu choroby wieńcowej serca wzrosła o 4% z powodu zwiększenia spożycia kwasów tłuszczowych trans występujących między innymi w margarynie i produktach pochodnych 2 .
Dowody potwierdzają, że tłuszcze trans wiążą się z ryzykiem zwiększenia zachorowania na choroby serca 3 . Mają niekorzystny wpływ na profil lipidowy, podnoszą poziom cholesterolu LDL 4 .
Margaryna znacznie zwiększyła ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, podczas gdy masło nie miało wpływu 5 .
Jak twierdzi prof. dr. hab. Grażyna Cichosz, margaryny nie tylko nie zapobiegną miażdżycy, ale spowodują, że metabolizm lipidów będzie zaburzony oraz rozwiną się zmiany miażdżycowe . Sztuczne izomery trans całkowicie blokują aktywność enzymu (transacetylazy), odpowiedzialnego za estryfikację cholesterolu. Bez tej reakcji enzymatycznej wytwarzany w organizmie cholesterol (endogenny) nie jest w ogóle metabolizowany i odkłada się w postaci blaszki miażdżycowej 6 .
Niestety, ze względu na polskie prawo, producenci nie mają obowiązku umieszczania zawartości tłuszczów trans. Dlatego margaryny powinno spożywać się z umiarem, a najlepiej poszukać dobrych zamienników.
Olej palmowy stał się mniejszym złem, ponieważ dzięki niemu zmniejszyło się zastosowanie tłuszczów sztucznie utwardzonych. Olej palmowy naturalnie jest tłuszczem stałym w temperaturze pokojowej.
Zobacz więcej: KIEDY MOGĘ KUPOWAĆ PRODUKTY Z OLEJEM PALMOWYM?
Podkreślić należy, że nawet najdroższe tzw. beztransowe margaryny nie mogą być porównywane z masłem, które powinno być traktowane jak nutraceutyk, czyli żywność, która leczy .
Antymiażdzycowe, antynowotworowe, immunostymulujące działanie tłuszczu mlekowego udowodniono w licznych badaniach i opracowaniach epidemiologicznych. Prozdrowotne właściwości tłuszczu mlekowego wynikają m.in. z obecności naturalnych izomerów trans, tj. kwasu wakcenowego i skoniugowanego kwasu linolowego (CLA). Masło (podobnie jak inne tłuszcze zwierzęce) jest źródłem witamin E, A, D3 o wysokiej aktywności antyoksydacyjnej 6 .
Badania polskich margaryn
W badaniu z 2013 roku, analizowano ilość kwasów tłuszczowych oraz zawartość kwasów tłuszczowych trans. We wszystkich 14 rodzajach margaryn występowały tłuszcze trans w różnych ilościach 7 .
Ciekawostka
W produktach kulinarnych zawartość izomerów trans wynosi 5-50%:
– frytki zawierają je w ilości 29- 44%
– chipsy 1-17%
– kurczak McChicken – ok. 26%
Nawet do 70% sztucznych izomerów trans znajduje się w tłuszczach cukierniczych, czyli w słodyczach o wysokiej zawartości tłuszczu. Są to różnego rodzaju wafle: andruty orzechowe – 57,1%, wafle kokosowe i orzechowe odpowiednio 52,3 oraz 50,7% 8
Czym zastąpić powyższe tłuszcze do smarowania?
masło ghee – masło pozbawione laktozy, bezpieczne dla osób wrażliwych na ten składnik
oleje nierafinowane – oleje o dobrym rozkładzie kwasów tłuszczowych, np. lniany, słonecznikowy, oliwa z oliwek
awokado – zawiera dużo tłuszczów jednonienasyconych
tahini – pasta z sezamu, bogata w jedno i wielonienasycone kwasów tłuszczwych
masło orzechowe (z orzechów włoskich, laskowe, z nerkowca) – z orzechów ziemnych ma trochę gorszy profil tłuszczowy)
hummus – pasta z ciecierzycy
Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
– wybieraj bez tłuszczów uwodornionych, częściowo uwodornionych lub utwardzony
– wybieraj bez dodatków do żywności: konserwantów, oleju palmowego, polirycynooleinianu poliglicerolu, aromatów
– dobrze, jeżeli zawierają estry steroli roślinnych oraz witaminy
– najzdrowszym wyborem będą naturalne zamienniki wymienione powyżej