Trądzik
Trądzik jest najczęstszym zaburzeniem skórnym na świecie, występuje w wieku dojrzewania (blisko 85% nastolatków cierpi na tą przypadłość), ale też u dorosłych. Jest wiele przyczyn występowania trądziku:
• zmiany hormonalne
• niewłaściwa dieta
• stres
• narażenie na słońce
• genetyka
To zaburzenie skórne można nazwać chorobą cywilizacyjną , ponieważ wiele badań wskazuje na to, że między innymi wysokoprzetworzna żywność, przyczynia się do występowania trądziku 1 .
Co powoduje występowanie trądziku?
Wysoki indeks glikemiczny
Spożywanie żywności o wysokim indeksie glikemicznym było pozytywnie związane z występowaniem trądziku pospolitego. Wysokie obciążenie glikemiczne zmienia skład kwasów tłuszczowych łoju. Jest to czynnik najbardziej oddziałujący na mechanizm powstawania zaskórników i stanów zapalnych w skórze 2 , 3 .
W 2017 roku przeprowadzono badanie na dorosłych osobach. Badani cierpiący na trądzik, spożywający żywność o wysokim indeksie glikemicznym mieli mniejszą wrażliwość na insulinę (insulinooporność), co może prowadzić do cukrzycy typu 2 4 .
Wyniki badań sugerują, że dieta wysokowęglowodanowa ma wysoką korelację z występowaniem trądziku u dorosłych. Oznacza to dietę bogatą głównie w produkty takie jak: makarony, biały ryż, produkty pszenne, cukier.
Przeprowadzono badania dotyczące zbieraczy łowców Acha w Paragwaju. Naukowcy nie zauważyli występowania trądziku w tej populacji. Powiązano to z wyraźnie niższymi wskaźnikami otyłości, cukrzycy, hiperlipidemii i chorób sercowo-naczyniowych. Obserwacje wskazują na związek z rodzajem odżywiania i obciążeniem genetycznym 5 .
Słona żywność
W badaniu z 2016 roku wykazano, że spożycie słonej żywności było znacząco wyższe wśród pacjentów z trądzikiem w porównaniu z osobami bez trądziku, co sugeruje, że spożycie słonej żywności może stanowić czynnik uczestniczący w rozwoju trądziku 6 .
Mleko
Naukowcy w tym roku (2017) wykazali, że miRNA znajdujące się w mleku oddziałuje na przekazywanie sygnału przez białka transkrypcyjne p53- i DNMT1 (dwóch strażników ludzkiego genomu, które kontrolują aktywność transkrypcyjną, przeżycie komórek i apoptozę). Trwałe przyjmowanie mleka z miRNA osłabia przekazywanie sygnału p53- i DNMT1, może zatem stanowić czynnik ryzyka występowania trądziku pospolitego oraz nowotworu gruczołu krokowego , a także innych powikłań związanych z białkami p53 / DNMT1. Naukowcy sugerują, że z tego względu bioaktywne miRNA należy wyeliminować z łańcucha pokarmowego człowieka 7 , 8 .
Co ciekawe spożycie mleka o niskiej zawartości tłuszczu lub odtłuszczonego, ale nie pełnotłustego, było dodatnio związane z występowaniem trądziku 9 .
Autorzy badania z 2014 roku radzą zmniejszyć spożycie węglowodanów i tłuszczów, głównie pochodzących z mięsa i mleka . Osoby, które chorowały na ciężki lub lekki trądzik, miały wyższy profil lipidowy (cholesterol całkowity, wyższy poziom LDL, niższy HDL) oraz wyższy poziom testosteronu, progesteronu w porównaniu do osób z próby kontrolnej 10 .
Gorzka czekolada
25 Mężczyzn z trądzikiem poproszono o spożywanie 25 gramów 99% gorzkiej czekolady dziennie przez 4 tygodnie. Wywnioskowano, że gorzka czekolada po spożyciu w normalnych ilościach przez 4 tygodnie może zaostrzać trądzik u mężczyzn z trądzikową skórą 11 .
Naturalne leczenie trądziku
Niski indeks glikemiczny
Badanie z 2007 roku wykazało, że spożywanie żywności o niskim indeksie glikemicznym przez 12 tygodni polepszyło stan skóry. Dodatkowo dieta doprowadziła do utraty wagi 12 .
Prebiotyki i probiotyki
Ze względu na połączenie trądziku z układem pokarmowym oraz składnikami żywności, naukowcy stwierdzili, że należy leczyć trądzik od wewnątrz . Liczne badania wykazały korzystne oddziaływanie między organizmem ludzkim a jego mikroflorą 13 , 14 , 15 . Dlatego uznano, że prebiotyki i probiotyki są skuteczne w zmniejszeniu populacji bakterii 16 .
Badano skuteczność stosowania probiotyków w standardowym leczeniu trądziku i stwierdzono, że u pacjentów przyjmujących probiotyki nastąpiła szybsza poprawa stanu skóry w porównaniu z próbą kontrolną 17 .
Wykazano, że spożywane doustnie pre- i pro-biotyków zmniejsza markery zapalenia i stres oksydacyjny. Dodatkowo udowodniono, że probiotyki regulują uwalnianie cytokin prozapalnych w skórze 18 .
Polifenole
Polifenole są przeciwutleniaczami znajdującymi się w wielu produktach żywnościowych: orzechach, owocach, warzywach, czekoladzie, winie i zielonej herbacie. Polifenole mają właściwości antybakteryjne, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. Najnowsze badania (2017) sugerują, że polifenole zielone herbaty można stosować do zmniejszenia produkcji łoju w skórze i do leczenia trądziku pospolitego 19 .
Jednak czekolada nie jest polecana ze względu na dużą ilość cukru, a wino z powodu zawartości alkoholu. Oba produkty mają wysoki indeks glikemiczny.
Olej kokosowy
Kwasy tłuszczowe w oleju kokosowym pomagają zabić bakterie, które są przyczyną trądziku. Olej kokosowy składa się głównie z oleju laurynowego, pomocnego w niszczeniu wielu drobnoustrojów. Ale uwaga, jego stosowanie nie jest zalecane osobom z tłusta cerą , gdyż może zapychać pory i pogorszyć sytuację 20 .
WAŻNE! Odpowiednie efekty przyniesie olej kokosowy nierafinowany , który zachowuje składniki odżywcze. Na opakowaniu powinna się znajdować informacja o rafinacji bądź nie rafinacji. Często można spotkać napis, że olej jest bezzapachowy, oznacza to, że jest rafinowany i służy do celów głównie kulinarnych.
Więcej o różnicy między olejem rafinowanym i nierafinowanym tu .
Rośliny lecznicze
Rośliny stosuje się w leczeniu różnych przypadłości. Używane są ze względu na swoje cenne właściwości, hamują wzrost bakterii, grzybów i wirusów, przy niskim ryzyku występowania skutków ubocznych.
Napary między innymi z nagietka lekarskiego, rumianku pospolitego, dziurawca zwyczajnego, pszenicy zwyczajnej są skuteczne w leczeniu zmian skórnych.
50-procentowy aloes zwyczajny w postaci żelu w połączeniu z kwasem retinowym stosowanym miejscowo przez 8 tygodni był efektywniejszy w porównaniu ze ślepą próbą.
Pomocne jest też zastosowanie 2% roztworu z zielonej herbaty miejscowo przez 6 tygodni.
Skuteczne w hamowaniu wzrostu bakterii są również następujące olejki eteryczne:
• olejek z drzewa herbacianego
• olejek z rozmarynu lekarskiego
• olejek eukaliptusowy
UWAGA! Olejki eteryczne nie mogą być stosowane bezpośrednio na skórę. Należy w łyżce oleju bazowego (np. oliwa z oliwek) wlać kilka kropel olejku eterycznego. Przed stosowaniem należy wykonać próbę uczuleniową.
Pomocny leczeniu trądziku jest też olej jojoba 21 .
Cynk i witamina A
Cynk i witamina A są niezbędne do prawidłowego rozwoju nabłonka. Zmniejszenie stężenia cynku w surowicy prowadzi do wzrostu produkcji hormonów, co wpływa na aktywność gruczołów łojowych 22 .
Witaminę A znajdziemy we wszystkich czerwonych, pomarańczowych i żółtych owocach i warzywach, cynk w indyku, wołowinie, roślinach strączkowych, kaszy gryczanej, migdałach.
Podsumowanie
Zdecydowanie pojawianie się trądziku pospolitego związane jest z dietą. Aby zmniejszyć objawy trądziku lub zapobiec jego występowaniu należy starać się stosować dietę o niskim indeksie glikemicznym, unikać produktów słonych i o wysokiej zawartości cukru, wykluczyć mleko z diety.
Istnieje wiele naturalnych sposobów, by radzić sobie z trądzikiem. Przede wszystkim należy wprowadzić do swojej diety więcej warzyw, owoców, orzechów i zieloną herbatę, czyli produkty bogate w polifenole. Napary z rumianku, nagietka lub olejek eteryczny z drzewa herbacianego mogą być pomocne w walce ze zmianami skórnymi.