Czereśnie
Czereśnie pochodzą z regionu śródziemnomorskiego, takiego jak Europa wschodnia, zachodnia Turcja. Około 800 r. p.n.e. hodowano je w Turcji, później rozprzestrzeniła się na wszystkie kontynenty.
Pod względem botanicznym czereśnia jest „pestkowcem”, należącym do dużej rodziny owoców z rodziny Rosaceae , Prunus . Pospolite owoce pestkowe to: śliwki, morele, brzoskwinie, itp.
Mają małe rozmiary, o średnicy około 2 cm . Na zewnątrz są pokryte jasną, błyszczącą, czerwoną lub żółtą z cienką skórką.
Czereśnia jest znana pod takimi nazwami jak wiśnia ptasia, trześnia, słodka wiśnia . Pierwsza nazwa tyczy się rozprzestrzeniania przez ptaki nasion i dzięki nim pestki rozsiewane są dalej.
Największymi producentami czereśni są: Turcja, USA, Iran, Hiszpania, Włochy (FAO, 2014).
Wartość odżywcza
Czereśnie zawierają dużo wody – 86% , 12% węglowodanów, 1% białka i nieznaczną ilość tłuszczu.
W porównaniu do innych owoców mają trochę mniejsze ilości składników odżywczych.
Witamina C i błonnik to najbardziej znaczące związki w czereśni.
Zawartość składników odżywczych w czereśniach w 100 g
Jednostka
Ilość
% GDA*
Wartość energetyczna
kcal
50
3%
Woda
g
86
Tłuszcz, w tym:
g
0.3
0%
Kwasy tłuszczowe nasycone
g
0.068
0%
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone
g
0.082
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone
g
0.09
Cholesterol
mg
0
Białko
g
1
2%
Węglowodany, w tym:
g
12.2
4%
Cukry, w tym:
g
8.5
9%
Sacharoza
g
0.8
Glukoza
g
4.18
Fruktoza
g
3.15
Błonnik
g
1.6
6%
Zawartość witamin i minerałów w czereśniach w 100 g
Jednostka
Ilość
% GDA*
Witamina A
µg
64
9%
Witamina C
mg
10
13%
Witamina D
µg
0
0%
Witamina E
mg
0.7
9%
Witamina K
µg
2.1
4%
Witamina B1, tiamina
mg
0.03
3%
Witamina B2, ryboflawina
mg
0.04
4%
Witamina B3, PP, niacyna
mg
0.4
3%
Witamina B4, cholina
mg
6.1
1%
Witamina B5, kwas pantotenowy
mg
0.14
3%
Witamina B6
mg
0.04
3%
Foliany ogółem
µg
8
2%
Witamina B12
µg
0
0%
Sód
mg
3
0%
Wapń
mg
16
2%
Żelazo
mg
0.32
2%
Magnez
mg
9
3%
Potas
mg
173
4%
Fosfor
mg
15
2%
Miedź
mg
0.1
11%
Cynk
mg
0.1
1%
Mangan
mg
0.1
6%
∗ % GDA – Wskazane Dzienne Spożycie – wartości dla kobiet, przy diecie 2000 kcal
Duża zawartość wody pozwala na spożycie ich dużych ilości , wtedy również spożyjemy więcej składników mineralnych i witamin.
Czereśnie są bogate w cukry, kwasy organiczne, całkowite związki fenolowe, antocyjany i kwas askorbinowy, które różnią się w zależności od koloru owoców.
Im ciemniejsze, tym więcej zawierają antocyjanów – związków antyoksydacyjnych 1 , 2 , 3 .
Antocyjany są związkami chemicznymi w czereśniach, które nadają im ciemnoczerwony kolor . Antocyjany i flawonoidy chronią ciało przed uszkodzeniami spowodowane przez toksyny środowiskowe i wolne rodniki. Toksyny i wolne rodniki mogą przyspieszyć proces starzenia, a także spowodować śmierć i uszkodzenie komórek.
Wniosek: wybieraj ciemniejsze czereśnie.
Wpływ na zdrowie
Na stany zapalne
Badania naukowe wykazały, że antocyjany w czereśniach działają jak leki przeciwzapalne , blokując działanie enzymów cyklooksygenazy-1 i 2. W ten sposób spożywanie tych owoców może mieć potencjalny wpływ na zdrowie przeciwko chronicznym bólom, takim jak dna moczanowa, fibromialgia (bolesny stan mięśni) i urazy sportowe.
W badaniu z 2006 roku podawano codziennie 280 g czereśni 18 kobietom i mężczyznom przez 28 dni. Wykazano, że owoce obniżają markery stanu zapalnego u tych osób.
Natomiast konsumpcja nie wpłynęła na stężenie w osoczu cholesterolu całkowitego, HDL, LDL, trójglicerydów 4 .
Dobre przeciwutleniacze
Oceniono cechy jakościowe owoców, związki fenolowe i zdolności antyoksydacyjne 24 odmian czereśni (Prunus avium L.) rosnących na zboczach wulkanu Etna.
Test zdolności do oznaczania absorbancji rodników tlenowych wykazał, że owoce wszystkich genotypów mają znaczną aktywność antyoksydacyjną . Wysoki poziom związków fenolowych i zdolności przeciwutleniające niektórych owoców czereśni sugerują, że mogą one być źródłem związków bioaktywnych , które są istotne dla zdrowia człowieka 5 .
Cukrzyca i otyłość
Czereśnie to owoce zawierające błonnik i związki bioaktywne (np. polifenole), które mogą pomóc pacjentom z cukrzycą i zaburzeniami masy ciała. Zjawisko prawdopodobnie związane ze zmianami w złożonym środowisku mikrobiologicznym jelit.
W tym badaniu wykazano, że suplementacja diety czereśniami w proszku przez 12 tygodni korzystnie wpływa na mikroflorę i stężenia krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w dolnym odcinku przewodu pokarmowego otyłych myszy z cukrzycą 6 , 7 .
Na sen
Czereśnie zawierają melatoninę, która działa uspokajająco na mózg, jest dobra na bezsenność i odprężenie. Melatonina może łatwo przekroczyć barierę krew-mózg i wywiera kojący wpływ na neurony mózgu, uspokajając drażliwość układu nerwowego. W ten sposób może pomóc złagodzić nerwicę, bezsenność i bóle głowy 8 .
Podsumowanie
Czereśnia to niezwykle smaczny i popularny owoc, nie tylko wśród ludzi, ale i ptaków.
Spożywanie ich niesie wiele korzyści, działają przeciwzapalnie, są dobrymi przeciwutleniaczami oraz mogą wspomóc mikroflorę jelit, co ciekawe przynoszą też pomoc w zasypianiu.
Warto włączyć czereśnie do diety, szczególnie, kiedy jest sezon.
Zobacz:
TRUSKAWKI – SKŁAD, CIEKAWOSTKI, ZDROWIE
MARCHEW – SKŁAD, CIEKAWOSTKI, ZDROWIE
KIWI – SKŁAD, CIEKAWOSTKI, ZDROWIE