Strona główna > CIEKAWOSTKI > KIEDY MOGĘ KUPOWAĆ PRODUKTY Z OLEJEM PALMOWYM?

KIEDY MOGĘ KUPOWAĆ PRODUKTY Z OLEJEM PALMOWYM?

olej palmowy

Olej palmowy – produkcja, środowisko


Olej palmowy okupiony jest złą sławą, głównie ze względów środowiskowych. 

Jest olejem tropikalnym, rosnącym tylko niedaleko równika. Ten rejony obejmują obszary tropikalnych lasów deszczowych, bogatych w różnorodność biologiczną na kontynentach Azji, Afryki i Ameryki Południowej. Indonezja i Malezja są krajami, które produkują największe ilości oleju palmowego.

Na wyspach Sumatry i Borneo wycinane są ogromne ilości lasów deszczowych, a razem z nim wymierają gatunki zwierząt w bardzo szybkim tempie. Rozwój plantacji palmowych spowodował wylesienie i utratę naturalnych siedlisk, czyniąc wiele gatunków (orangutany sumatrzańskie, słonie i tygrysy) krytycznie zagrożonymi. 

Z drugiej strony olej palmowy ma wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych – to czyni go bardzo użytecznym w różnych gałęziach przemysłu.

Ponadto, nadmierne spożycie kwasu palmitynowego (i innych tłuszczów nasyconych z wyjątkiem kwasu stearynowego) zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych 1.

Szeroko stosowany w przemyśle spożywczym ze względu na jego niższy koszt, wysoki wskaźnik stabilności oksydacyjnej, długi okres przydatności do spożycia i nieduże wytwarzania tłuszczów trans pod wpływem wysokiej temperatury.

Uprawa palm stanowi 38 % światowej podaży oleju roślinnego na świecie. Plantacje oleju palmowego są niezwykle wydajne – około 10 razy bardziej wydajne niż uprawa nasion soi i rzepaku, ponieważ wykorzystuje się owoce palmy i nasiona (tzw. jądro). Na hektar pól uprawnych plantacje palmy olejowej dostarczają 3-8 razy więcej oleju niż jakakolwiek inna roślinność w klimacie umiarkowanym lub tropikalnym. 

W 2012 r. na przykład 56,2 mln ton oleju palmowego wyprodukowano z 17,24 mln hektarów. Z nasion rzepaku wyhodowanych z 36,4 milionów hektarów pozyskano jedynie 23,6 miliona ton oleju.

Średnia globalna wydajność 3,5 tony oleju palmowego na hektar 2.

Gdzie jest używany?

Zastosowanie jest bardzo szerokie: 

 – żywność

 – kosmetyki

 – leki i suplementy

 – środki czystości

 – biopaliwo

 

Grupy środowiskowe, takie jak Greenpeace i Friends of the Earth, sprzeciwiają się stosowaniu biopaliw z oleju palmowego, twierdząc, że wylesianie spowodowane przez plantacje palmy olejowej jest bardziej szkodliwe dla klimatu niż korzyści wynikające z przejścia na biopaliwo i wykorzystania palm jako pochłaniaczy dwutlenku węgla.

Większość oleju palmowego zawartego w produktach spożywczych powinniśmy unikać i nie ma tu żadnych niejasności. Niektóre produkty mają jednak specjalne oznaczenia.

RSPO_certyfikat

 

Certyfikat RSPO zapewnia że wykorzystany do produkcji olej palmowy pochodzi z upraw nieprzyczyniających się do zubożenia wartości przyrodniczych oraz zapewnia poszanowanie prawa ludzi zamieszkujących tereny upraw palm olejowych. 

Certyfikat RSPO wydawany jest na 5 lat, po których może być odnawiany.

Co roku odbywa się audyt sprawdzający, czy firma funkcjonuje zgodnie z wymogami, które wdrożyła na początku procesu.

Jeżeli już musisz kupić produkt z olejem palmowym, warto szukać takich oto oznaczeń.

Niektóre produkty dla dzieci, mają właśnie podobne oznaczenia, między innymi firma Hipp.

 

Olej palmowy a olej słonecznikowy – który lepszy w głębokim smażeniu?


Inną kwestią jest to, że olej palmowy zaczął być zastępowany olejem słonecznikowy. Czy to dobrze?

Ważny jest rozkład kwasów tłuszczowych:

OLEJ PALMOWY

nasycone kwasy tłuszczowe 50%

jednonienasycone kwasy tłuszczowe 40%

wielonienasycone kwasy tłuszczowe 10%

OLEJ SŁONECZNIKOWY

nasycone kwasy tłuszczowe 10%

jednonienasycone kwasy tłuszczowe 30%

wielonienasycone kwasy tłuszczowe 60%

Jeżeli olej słonecznikowy nie poddaje się wysokim temperaturom – to rzeczywiście może nieść wiele korzyści zdrowotnych. Kwasy tłuszczowe wielonienasycone są w przewadze około 60%, czyli bardzo dużo. To właśnie ich często brakuje w diecie, sprzyjają utrzymaniu poprawnego profilu lipidowego.

Wyniki badania wskazują, że olej palmowy, wysoko nasycona forma oleju roślinnego, może wywoływać zaburzenie metabolizmu lipidów w wątrobie przed wpływem na poziom lipidów w surowicy. Z drugiej strony wykazano, że olej słonecznikowy, wysoce nienasycony olej roślinny, jest dobrze metabolizowany w wątrobie 3.

Olej palmowy zawiera ~ 50% tłuszczów nasyconych, stosunkowo wysokie stężenie w porównaniu z innymi olejami roślinnym4.

Rozkład kwasów tłuszczowych wpływa też na trwałość podczas podgrzewania w wysokich temperaturach (smażeniu, smażeniu zanurzeniowym).

Smażenie zanurzeniowe dotyczy takich produktów jak:

 – frytki

 – chipsy

 – pączki

 – cebula w krążkach

 – nuggetsy

lub smażenie w domu we własnym zakresie.

 

Kiedy oleje są ogrzewane w temperaturze 180 stopni C, ich struktura molekularna zmienia się w procesie utleniania, wytwarzając te związki chemiczne zwane aldehydami. Oleje roślinne, takie jak olej słonecznikowy, uwalniają duże ilości aldehydów w wysokich temperaturach. Nawet wdychanie dymów po rozgrzaniu tych olejów oznacza spożywanie aldehydów.

Im dłuższe ogrzewanie olejów, takie jak słonecznikowy i kukurydziany, tym więcej wytwarzają aldehydów. 

Spożywanie lub wdychanie aldehydów, nawet w niewielkich ilościach, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób serca i nowotworów 5.

Olej palmowy jest znacznie stabilniejszy oksydatywnie od wielu dostępnych olejów, między innymi słonecznikowego i sojowego 6.

Ponadto, podgrzewanie oleju palmowego wywołuje mniejsze stężenie aldehydów w porównaniu do oleju słonecznikowego 789.

 

Podsumowując, olej palmowy jest szeroko wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu, lecz środowisko niezwykle na tym cierpi. Jeżeli nie możemy unikać całkowicie oleju palmowego, to szukajmy specjalnych oznaczeń, które nie przyczyniają się do zubożania lasów deszczowych i gatunków tam zamieszkujących.