Strona główna > CIEKAWOSTKI > SYROP GLUKOZOWO-FRUKTOZOWY – CO O NIM WIEMY?

SYROP GLUKOZOWO-FRUKTOZOWY – CO O NIM WIEMY?

syrop glukozowo-fruktozowy

Co to jest syrop glukozowo-fruktozowy?


Syrop glukozowo-fruktozowy (SGF) jest płynnym słodzikiem stosowanym do produkcji żywności i napojów. 

SGF składa się z różnych prostych cukrów, głównie glukozy i fruktozy, o różnych ilościach. Zawartość fruktozy może wynosić od 5% do 50%. 

Jeśli fruktoza stanowi więcej niż 50% syropu, nazwa powinna brzmieć syrop fruktozowo-glukozowy. Często mylony z syropem glukozowym.

Inne nazwy to: syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy, izoglukoza. Komercyjna produkcja syropu z kukurydzy rozpoczęła się w 1964 roku 1.

Syrop glukozowo-fruktozowy składa się w 76% z węglowodanów i 24% z wody, nie zawiera tłuszczu i białka. W porcji 100 gramów dostarcza 281 kalorii, podczas gdy w jedna łyżka stołowa (19 gramów) dostarcza 53 kalorie.

FDA (Agencja ds. Żywności i Leków) uznała SGF za bezpieczny 2. Natomiast cały czas trwają badania nad tym, czy SGF stanowi większe zagrożenie dla zdrowia niż inne słodziki 3.

 

Jak powstaje syrop glukozowo-fruktozowy?


Syrop glukozowo-fruktozowy powstaje ze skrobi, pierwszym etapem jest przygotowanie syropu glukozowego.

Połączone cząsteczki glukozy w skrobi są hydrolizowane do wolnych cząsteczek glukozy. 

Następnie, przy użyciu enzymów, część glukozy zmienia się w fruktozę w procesie zwanym izomeryzacją. 

Źródło skrobi wybiera się w zależności od lokalnej dostępności surowca dostosowanego do procesu ekstrakcji skrobi.  W przeszłości najczęściej stosowana do produkcji syropu była kukurydza, ale w ostatnich latach zwiększyło się wykorzystanie pszenicy, ponieważ jest lokalnie bardziej dostępnym źródłem skrobi. Pozyskiwanie surowca odbywa się głównie ze źródeł europejskich.

W Stanach Zjednoczonych syrop jest nadal produkowany ze skrobi kukurydzanej 4.

 kukurydza

 

W jakich produktach występuje syrop glukozowo-fruktozowy?


W Europie głównym słodzikiem, zawierającym kalorie, używanym do produkcji żywności i napojów jest sacharoza

W praktyce w Unii Europejskiej produkcja syropu glukozowo–fruktozowego o zawartości powyżej 10% fruktozy jest limitowana. 

Wielkość produkcji syropu glukozowo-fruktozowego w UE to 5% całkowitej produkcji cukru.

Przykłady syropu glukozowo-fruktozowego można znaleźć w wypiekach, produktach zbożowych, słodyczach, dżemach i przetworach, jogurtach i innych produktach mlecznych, przyprawach (np. musztardach i ketchupach), ale również w:

  • napojach bezalkoholowych, gazowanych i niegazowanych, np. coca-cola, mrożona herbata, tonic itp.
  • napojach izotonicznych i energetyzujących
  • napojach alkoholowych, np. likierach czy owocach w alkoholu
  • mlecznych napojach fermentowanych
  • mleku zagęszczonym
  • lodach
  • dżemach, galaretkach, deserach, kompotach, wsadach owocowych do jogurtów
  • sałatkach i konserwach rybnych
  • pastylkach pudrowych (owocowych oraz miętowych)

 

Jak wspomniano wyżej, produkcja syropu glukowozo-fruktozowego jest ograniczona w Unii Europejskiej. Dodatkowy czynnik w wyborze wykorzystywanych źródeł cukru zależy od dostępności i względnej bliskości surowca.

 

Sacharoza a syrop glukozowo-fruktozowy


Zarówno sacharoza, czyli zwykły cukier, jak i SGF składa się z glukozy i fruktozy. Istotne jest to, że syrop ma trochę więcej fruktozy.

Główną różnicą między nimi jest to, że syrop glukozowo-fruktozowy jest płynny i zawiera 24% wody, podczas gdy cukier stołowy jest suchy i granulowany.

Ze względu na rosnącą plagę otyłości w krajach rozwiniętych naukowcy pochylili się nad oddziaływaniem sacharozy i SGF na organizm.

Zbadano ich metabolizm w organizmie. Naukowcy potwierdzają, że nie ma istotnych różnic w poborze energii i sytości po spożyciu tych cukrów 5.

Nie zaobserwowano też znaczących różnic w stężeniu glukozy i insuliny w osoczu po spożyciu tych słodzików 6.

Oba cukry w organizmie człowieka rozkładają się na cukry proste (glukozę i fruktozę), następnie zostają wchłaniane.

Z przeglądu wielu badań z 2013 roku wynika, że nie ma różnicy w metabolizmie sacharozy i syropu glukozowo-fruktozowego 7.

A może jednak sacharoza i syrop glukozowo-fruktozowy się różnią…?

 

Teoretycznie sacharoza i SGF to prawie to samo, ale te „prawie” robi różnicę. W badaniach na szczurach jednak udowodniono, że spożywanie syropu glukozowo-fruktozowego przyczynia się do większej otyłości w porównaniu do sacharozy – przynajmniej u zwierząt.

Szczury, podzielone na 2 grupy, były karmione taką samą ilością sacharozy i SGF przez 8 tygodni. Te przyjmujące SGF cechowały się większym przyrostem masy ciała, szczególnie w rejonach brzucha oraz zwiększonym poziomem trójglicerydów 8.

W innym badaniu szczury piły roztwory z sacharozy, wody i SGF. Po 8 tygodniach szczury spożywające SGF przybrały najwięcej masy ciała 9.

 cukier

 

Czy istnieje związek między spożyciem syropu glukozowo-fruktozowego a otyłością?


Zarówno sacharoza i syrop glukozowo-fruktozowy w nadmiarze związane są z otyłością.

Głównym czynnikiem stanowiącym problem z cukrami jest duża zawartość fruktozy.

Jeżeli jest jej za dużo w organizmie to wątroba nie daje rady metabolizować fruktozy i magazynuje ją w tkance tłuszczowej 1011. Tym samym przyczyniając się do rozwoju chorób metabolicznych takich jak: nadciśnienie, cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe 12.

Naukowcy w badaniu z 2008 roku potwierdzili, że długotrwałe przyjmowanie fruktozy powoduje zmniejszenie wrażliwości na insulinę, zwiększenie spożycia kalorii, a to przyczynia się do zwiększenia masy ciała 13.

Syrop glukozowo-fruktozowy wiąże się ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2 14.

Nadmiar cukru w diecie może prowadzić do wielu innych konsekwencji.

 

Najnowsze badanie z 2016 roku na ponad 1200 osobach potwierdziło, że spożywanie przynajmniej 5 razy dziennie napojów dosładzanych syropem glukozowo-fruktozowym przyczynia się do wystąpienia zapalenia stawów 15.

Konsumpcja napojów z dodatkiem SGF przynajmniej dwa razy dziennie w wieku dziecięcym przyczynia się do występowania otyłości w wieku nastoletnim 16.

Mężczyźni spożywający dziennie więcej niż 2 napoje słodzone cukrem, mieli o 85% większe ryzyko rozwoju dny moczanowej w porównaniu z konsumentami, którzy tego nie robili 17.

Wysokie poziomy insuliny powodowane przez spożycie cukru mogą stymulować wzrost nowotworów. Kilka długoterminowych badań wykazało związek między spożyciem SGF a ryzykiem zachorowania na raka  181920.

 

Czy wiesz, że…

 

McDonald’s poinformował w sierpniu 2016 roku, że chcąc zadowolić klientów dbających o zdrowie, zastąpiliby syrop glukozowo-fruktozowy w bułce sacharozą (cukrem stołowym). Poza tym usunęliby również konserwanty i inne sztuczne dodatki z ich menu. 

Chcesz zobaczyć co zawiera cheeseburger McDonald’s zajrzyj tu.

Marion Gross, wiceprezes McDonald’s, oświadczyła: „Wiemy, że [konsumenci] nie czują się dobrze z SGF, więc zamiast tego dajemy im to, czego szukają” 21

Inne firmy, takie jak Hunt’s Ketchup, Gatorade i Wheat Thins również wycofały SGF, zastępując go konwencjonalnym cukrem (sacharozą). Pepsico i Heinz również wypuściły produkty, które używają sacharozy (cukru stołowego) zamiast SGF, chociaż nadal sprzedają oryginalne wersje słodzone SGF 22.

 

Podsumowanie


Syrop glukozowo-fruktozowy jest słodzikiem wynalezionym stosunkowo niedawno, pozyskiwanym z naturalnych roślin lub zmodyfikowanych.

Składem nie różni się od zwykłego cukru (sacharozy), natomiast obwiniany jest o wyrządzanie większych szkód niż sacharoza. Potwierdzają to na razie pojedyncze badania na zwierzętach.

Co wiemy na pewno, to że nadmiar cukru w każdej postaci wpływa na otyłość, a w konsekwencji na choroby z nią związane. 

Należy starać się czytać etykiety i omijać szerokim łukiem produkty spożywcze z wysoką zawartością czy to sacharozy czy syropu glukozowo-fruktozowego.

Facebook
Facebook